Ongeluk op het water
Ongeluk op het water
Water is een bron van plezier. Maar helaas niet zonder risico’s. Zo kun je te maken krijgen met aanvaringen op het water, een scheepsmotor die uitvalt of met brand.
Weet jij wat je moet doen bij een ongeluk op het water? Laat je niet verrassen en bereid je goed voor!
Weet jij wat je moet doen bij een ongeluk op het water?
Tips
Wat kun je doen voordat je gaat varen?
- Neem actuele vaarkaarten mee en houd het weerbericht in de gaten.
- Zorg dat er een brandblusser aan boord is. Een emmer aan een touw is ook handig.
- Houd de vluchtwegen op het schip vrij.
- Zorg voor genoeg reddingsvesten en bewaar ze aan boord op een plek waar je goed bij kunt.
- Let er bij het tanken op dat er geen brandstof op hete motoronderdelen valt.
- Houd het motorcompartiment en de motor schoon. Controleer regelmatig de isolatie van de afvoer van de motor.
- Berg doeken waarmee je bijvoorbeeld de motor poetst op in afgesloten blikken, zodat er geen zuurstof bij kan. Olie in gebruikte poetsdoeken kan gaan branden.
- Onderhoud accu's en het elektrische systeem aan boord goed. Daarmee voorkom je brand aan boord of dat er gevaarlijke gassen ontstaan.
Wat kun je doen als het mis gaat?
- Blijf altijd rustig. Neem bij brand aan boord geen enkel risico. Breng als eerste alle opvarenden in veiligheid.
- Bel eerst 112. Geef aan waar je bent: geef bijvoorbeeld een steigernummer, boeinummer of je GPS-positie door. Een GPS-systeem kan precies zien waar je bent.
- Heb je ook een marifoon aan boord? Roep dan nadat je 112 hebt gebeld via de marifoon de dichtstbijzijnde verkeerspost op. Meld daar dat je 112 al hebt gebeld.
Zo bereik je de verkeersposten:
- Het Kustwachtcentrum (0900-0111, marifoonkanaal 16) op het IJsselmeer of de Waddenzee.
- De Centrale Meldpost IJsselmeergebied (088-7973300, marifoonkanaal 1) op het Prinses Margrietkanaal of het IJsselmeer.
- De Centrale Meldpost Waddenzee (088-7974599, marifoonkanaal 4) op de Waddenzee.
- Vaar je op groot water en heb je geen mobiel bereik? Alarmeer dan met de rode knop op je DCS-marifoon het Kustwachtcentrum in Den Helder. Via kanaal 16 helpen zij je dan verder.
Onderhoud van het elektrische netwerk en de accu's aan boord
Elektriciteit is onmisbaar aan boord. Je hebt stroom nodig voor de startmotor, verlichting aan boord, navigatieapparatuur en ook voor de radio, televisie en het laden van telefoon en tablet. Accu’s zorgen ervoor dat je aan boord stroom hebt.
Het is belangrijk dat je die accu's en het elektrische systeem aan boord goed onderhoudt. Want er gaat regelmatig iets mee mis. En dat kan voor gevaarlijke situaties zorgen. Bijvoorbeeld brand aan boord. Of er komen gevaarlijke gassen vrij, zoals waterstofsulfide. Dat kan al snel levensgevaarlijk zijn. Voorkom ongelukken en onderhoudt de accu's en het elektrische systeem aan boord!
Ruik je een geur van rotte eieren aan boord? Zorg dan meteen voor frisse lucht en ga van boord!
Veel gestelde vragen
Waar moet je op letten tijdens het varen?
- Zwaai naar elkaar: wees vriendelijk, beleefd en respecteer elkaar. Op het water is het gewoonte naar elkaar te zwaaien bij het passeren. Dat is niet alleen aardig, je geeft daarmee ook aan dat je de ander gezien hebt.
- Geef elkaar de ruimte: Gun elkaar de ruimte op het water. Passeer andere vaarweggebruikers op ruime afstand, zodat ze geen last van jouw golfslag hebben. Houd soms even het gas in, om een ander voor te laten.
- Pas je snelheid aan: Houd je altijd aan de maximaal toegestane snelheid. Deze staat aangegeven op borden langs de vaarweg. Zo niet, dan mag je maximaal 20 km/uur.
- Let op je golfslag: Kijk ook eens achterom en let op je golfslag. Een hoge hekgolf kan hinderlijk zijn voor andere vaarweggebruikers, zeker voor zwemmers en suppers. Ook kunnen golven schade aan de oevers, afgemeerde boten en aan nesten van vogels veroorzaken.
- Hou het rustig: Water draagt geluid ver(der). Maak geen onnodig lawaai, maar geniet van de rust op het water. Veroorzaak geen overlast met harde muziek, schreeuwen of motorgeluiden.
- Nuchter aan het roer: Blijf nuchter want je bent verkeersdeelnemer. Dus gebruik geen verdovende middelen of alcohol. De wettelijke, maximale grens voor alcohol ligt — net als op de weg — op 0,5 promille.
- Kijk om je heen: Kijk goed om je heen: let op tijdens het varen en kijk ook regelmatig achterom of je toevallig wordt opgelopen door een ander schip. Zie jij de schipper van een ander schip, dan kan die jou ook zien.
- Ken je plek: Houd zoveel mogelijk stuurboordwal (= de rechterkant) van het vaarwater aan, dan vaar je nooit in de dode hoek van een vrachtschip. Vaar een duidelijke koers, verander niet plotseling van koers en verleen medewerking bij passeren.
- Houd het water schoon: Houd het water en de omgeving schoon: zorg dat afval niet overboord kan vallen en deponeer het op de daarvoor bestemde plekken zodat iedereen van een schone omgeving kan genieten.
- Check de regels: Op het water gelden regels. Zorg dat je op de hoogte bent van de vaarregels die van kracht zijn, en houd je eraan!
Aan welke vaarregels moet je je houden?
Op de website 'Varen doe je samen' kun je de vaarregels vinden.
Je kunt ook de 'Vaarbewaarkaart' van Varen doe je samen downloaden. Op deze kaart staan de belangrijkste vaarregels. Ook wordt uitgelegd wat de borden, bruglichten en boeien op het water betekenen.
Hoe zorg je voor een veilige elektrische installatie aan boord?
In de brochure van 'Varen doe je samen!' staan tips voor een veilige elektrische installatie aan boord.
Wat moet je doen als je de geur van rotte eieren aan boord ruikt?
- Zorg direct voor frisse lucht: doe de deuren en luiken open, ga op het dek staan als dat kan.
- Vaar naar de kant.
- Ga van boord en laat de accu controleren door iemand die daar verstand van heeft.
- Als je twijfelt over je veiligheid, bel 112.
De geur van rotte eieren komt van waterstofsulfide (H2S). Dit gas kan dodelijk zijn! In kleine, afgesloten ruimtes, bijvoorbeeld in een boot, kan de hoeveelheid waterstofsulfide al snel ophopen tot een levensgevaarlijke hoeveelheid.
Hoe ontstaat waterstofsulfide (H2S)?
Waterstofsulfide (H2S) zorgt voor de geur van rotte eieren. Het gas komt vrij als...:
- teveel apparaten aan loodaccu’s worden gekoppeld en gebruikt;
- de loodaccu’s een lange stallingsperiode hebben gehad;
- de loodaccu’s zijn verouderd.
Als een loodaccu leeg is of wordt overbeladen, gaan de platen in de accu kapot. Als een accu daarna weer aan de stroom wordt gezet, moeten de andere platen in de accu de verdeling van de stroom opvangen. De accu kookt dan van binnen en hierdoor vindt een reactie plaats, waardoor het gas waterstofsulfide (H2S) ontstaat. Er ontstaat ook knalgas, een geurloos en explosief mengsel van waterstof en zuurstof.
Hoe kun je voorkomen dat er waterstofsulfide (H2S) aan boord ontstaat?
- Laat de loodaccu elk voorjaar nakijken door een monteur. Vervang de accu regelmatig.
- Beperk het aantal apparaten dat stroom van de loodaccu gebruikt. Aan boord werkt het elektrische netwerk net even anders dan thuis. Sluit niet zomaar extra elektrische apparaten aan. Vaak zijn apparaten van thuis niet geschikt om ook aan boord te gebruiken. Bekijk eerst of het vermogen van het apparaat past bij het elektrische netwerk aan boord. Apparaten die veel stroom gebruiken, zoals een elektrische barbecue, magnetron, koffiezetapparaat en elektrische koelkasten kun je het beste alleen gebruiken als de walstroom is aangesloten of als het aggregaat draait.
- Laad nooit ’s nachts apparaten op.
- Zorg altijd voor frisse lucht. Ventileer alle (slaap)vertrekken goed. Helemaal de ruimten waar de accu’s zijn opgeslagen of die daarboven.
- Informeer iedereen die de boot gebruikt.
Hoe weet je of er waterstofsulfide (H2S) aan boord is?
- Als er een klein beetje waterstofsulfide is, dan ruik je al heel snel de geur van rotte eieren.
- Komt er steeds meer waterstofsulfide? Dan ruik je op een bepaald moment niets meer! Dat kan heel snel gaan, zeker in een afsloten ruimte.
- De geur van rotte eieren is dus een heel belangrijke waarschuwing. Twijfel niet, maar zorg direct voor frisse lucht en ga van boord!
Naast de geur van rotte eieren kun je ook aan je eigen gezondheid merken dat er waterstofsulfide is. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van...:
- rode en/of geïrriteerde ogen;
- tranende ogen;
- geïrriteerde luchtwegen;
- misselijkheid;
- hoofdpijn;
- benauwdheid;
- pijn op borst.
Je hoeft niet al deze klachten te hebben en je hebt er ook niet altijd evenveel last van. Als je dit soort klachten hebt en ruik je ook nog de geur van rotte eieren? Neem dit dan serieus en ga van boord.
Bekijk ook
Op deze websites kun je meer informatie over veiligheid op het water vinden: