Genoeg drinkwater
Hoe zorgen we er voor dat we ook tijdens droge periodes voldoende drinkwater houden, voor nu en later? Dat kan door samen zuinig te zijn op water. Als het lange tijd droog en warm is, is het verstandig om niet-noodzakelijk waterverbruik te beperken. Dat kan door:
- Niet de tuin te sproeien;
- Korter te douchen;
- Niet de auto te wassen;
- Met de hand af te wassen en niet de vaatwasser of wasmachine aan te zetten;
- Geen zwembadjes te vullen.
Genoeg oppervlaktewater
Ook in droge perioden is het belangrijk dat er genoeg water is in de Friese meren, kanalen, vaarten en sloten. Om daarvoor te zorgen wordt er zoet water vanuit het IJsselmeer de provincie binnen te laten komen, zodat dit in de Friese meren en kanalen komt. Wetterskip Fryslân verdeelt dit water vervolgens weer over de vaarten en sloten in polders, natuurgebieden, dorpen en steden.
Als het erg warm is verdampt er veel water. Soms verdwijnt er meer water uit de poldervaarten en sloten dan dat er kan worden aangevoerd. Om water te sparen kan Wetterskip Fryslân een beregeningsverbod instellen. Bijvoorbeeld dat gras niet meer mag worden besproeid met slootwater. En het Rijk kan bepalen dat Wetterskip Fryslân minder water uit het IJsselmeer mag gebruiken voor Fryslân. Het beschikbare water wordt dan over de waterschappen verdeeld.
Genoeg water voor de landbouw
Voor de landbouw is voldoende water belangrijk voor het beregenen van vaak kostbare gewassen. Als het niet alleen droog, maar ook warm en zonnig is, verdampt er veel water. Het kan voorkomen dat meer water uit de poldervaarten en -sloten verdwijnt, dan we vanuit de Friese boezem kunnen aanvoeren. Wetterskip Fryslân kan dan een beregeningsverbod instellen. Bijvoorbeeld dat gras niet meer beregend mag worden met slootwater. Of dat boeren bepaalde gewassen alleen ’s nachts mogen beregenen als de verdamping laag is.
Genoeg water voor de scheepvaart
Een lage waterstand in de rivieren kan problemen opleveren voor onder meer de scheepvaart. Als de rivier minder diep is, kan een binnenvaartschip bijvoorbeeld minder lading meenemen. Ook veerponten kunnen er last van hebben als het water ondiep is.
Rijkswaterstaat en de waterschappen houden de waterstanden daarom het hele jaar door goed in de gaten en nemen maatregelen als dat nodig is. Op de website van Rijkswaterstaat kun je lezen wat voor maatregelen dat kunnen zijn.
Genoeg water voor wegen en dijken
Door de droogte kunnen wegen gaan verzakken en scheuren. De gemeenten, de provincie en Rijkswaterstaat houden dit goed in de gaten en nemen als dat nodig is maatregelen.
Een goede waterstand is ook belangrijk voor de kwaliteit van dijken en oevers (waterkeringen) die het water tegenhouden. Deze moeten vochtig genoeg blijven, om droogtescheuren te voorkomen. Wetterskip Fryslân inspecteert keringen op droogtescheuren en repareert deze zo nodig met klei.
Veel gestelde vragen
Mag je je tuin nog sproeien?
Op de website van Wetterskip Fryslân kun je lezen of je nog water uit bijvoorbeeld sloten, kanalen en poelen mag gebruiken voor het sproeien van de tuin.
Op de website van Vitens kun je meer informatie vinden over het sproeien van de tuin met kraanwater.
Hoe kun je minder kraanwater gebruiken?
- Sproei de tuin niet.
- Douche korter.
- Was de auto niet.
- Was met de hand, in plaats van de vaatwasser of wasmachine aan te zetten.
- Vul geen zwembadjes.
Meer tips kun je vinden op de website van Vitens.
In welke gebieden kan er minder drinkwater zijn?
Als het erg droog is kun je op de website van Vitens zien in welke regio's er misschien minder drinkwater is. Soms is er in die gebieden een lagere waterdruk of bruin water. Bruin water is niet schadelijk voor de gezondheid, dus je kunt het gewoon drinken.
Zijn er wegen of bruggen afgesloten door de warmte/droogte?
Soms willen bruggen niet meer open of dicht door de warmte. Of wordt de weg erg slecht. Als dit zo is, dan kun je hierover informatie vinden op de website van je gemeente of Rijkswaterstaat.
Wat is grondwater?
Grondwater is water dat in de ondergrond is opgeslagen. In Fryslân wordt grondwater gebruikt om drinkwater te winnen. Maar ook land- en tuinbouw en natuur gebruiken grondwater om percelen te besproeien. Door langdurige droogte daalt de grondwaterstand. Wetterskip Fryslân kan dan een tijdelijk verbod instellen op het gebruik van grondwater voor beregening.
Om de grondwaterstanden weer te verhogen, is vooral veel regen nodig. Wetterskip Fryslân kan dit niet of nauwelijks beïnvloeden met water uit sloten en vaarten.
Wat zijn de waterstanden in Fryslân?
Op deze kaart kun je de actuele grondwaterstand in Fryslân vinden. En op deze kaart kun je de gemiddelde boezemwaterstand en neerslag in Fryslân bekijken.
Waarom is een goede waterstand belangrijk?
Een goede waterstand is belangrijk voor de kwaliteit van dijken en oevers (waterkeringen) die het water tegenhouden. Die moeten vochtig genoeg blijven, om droogtescheuren te voorkomen. Wetterskip Fryslân controleert keringen op droogtescheuren en repareert deze met klei als het nodig is.
Bij te weinig oppervlaktewater gaat veiligheid voor alles. Het is daarom belangrijk dat het waterpeil van de Friese meren en kanalen goed blijft. Dat is belangrijker dan het beregenen van gewassen. Door de droogte kunnen wegen gaan verzakken en scheuren. De gemeenten, de provincie en Rijkswaterstaat letten daarop en nemen als dat nodig is maatregelen.
Meer informatie hierover kun je vinden op de website van Wetterskip Fryslân.
Hoe wordt water verdeeld over de meren, kanalen en sloten in Fryslân?
In droge perioden worden de Friese meren, kanalen, vaarten en sloten zo goed mogelijk beschermd tegen droogte. Dit gebeurd door zoet water vanuit het IJsselmeer naar de Friese meren en kanalen (de Friese boezem) te laten stromen. Vanuit de Friese boezem verdeelt Wetterskip Fryslân het water vervolgens naar de vaarten en sloten in polders, natuurgebieden, dorpen en steden. Meer informatie hierover kun je vinden op de website van Wetterskip Fryslân.
Wat is de verdringingsreeks?
In de verdringingsreeks staat wie tijdens een langdurig droge periode als eerste oppervlaktewater krijgt en wie dit later krijgt. Mag het water bijvoorbeeld gebruikt worden voor de landbouw, of moet juist de scheepvaart voorrang krijgen? Mag het water gebruikt worden voor het veilig houden van dijken, of mag de industrie het water gebruiken als koelwater?
De verdringingsreeks bestaat uit 4 categorieën, waarbij veiligheid en kwetsbare natuur de hoogste prioriteit krijgen. Ook drinkwater en energievoorziening krijgen prioriteit.
Meer informatie hierover is te vinden op de website van het Informatiepunt Leefomgeving.
Wat is een beregeningsverbod?
Wetterskip Fryslân kan een beregeningsverbod instellen. Beregenen betekent het besproeien van land, planten of gewassen met water. Bij een beregeningsverbod mag je bijvoorbeeld het gras niet meer besproeien met slootwater. Of boeren mogen sommige gewassen alleen ’s nachts besproeien, als er minder water verdampt door de warmte.
Welke invloed heeft droogte op de scheepvaart?
Een lage waterstand in de rivieren kan problemen opleveren voor onder meer de scheepvaart. Als de rivier minder diep is, kan een binnenvaartschip bijvoorbeeld minder lading meenemen. Ook veerponten kunnen er last van hebben als het water ondiep is. Rijkswaterstaat en de waterschappen houden de waterstanden daarom het hele jaar door goed in de gaten en nemen maatregelen als dat nodig is. Op de website van Rijkswaterstaat kun je bekijken welke maatregelen dat kunnen zijn.
Wat is de droogtemonitor?
In de droogtemonitor kun je lezen hoe het er op dit moment voor staat met de droogte in Nederland.
De droogtemonitor is een product van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling van het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN-LCW) met bijdragen van de waterschappen, Rijkswaterstaat, het KNMI, de provincies, het ministerie van LNV en Vewin.
