Grote brand Feanwâlden
We zijn gealarmeerd voor een brand aan De Sanjes in Feanwâlden. Er is opgeschaald naar grote brand.
Laatst bijgewerkt:
Tijdlijn
-
Brand meester
20 mei 202616:16In Feanwalden is het sein 'brand meester' gegeven. Dat betekent dat de brand niet meer verder kan uitbreiden. Wij zijn nog een tijd bezig met sloopwerkzaamheden en nablussen.
De Centrale As is inmiddels al weer een tijdje open voor het verkeer.
Met dit bericht sluiten we deze liveblog af.
-
Hulp van boeren
20 mei 202615:41Om genoeg bluswater te krijgen voor het bestrijden van de brand, is het groot water transport ingezet. Daarmee kan water van grotere afstand worden gehaald. Om de blusslangen bij het open water te krijgen, hebben een paar boeren geholpen met het verplaatsen van de blusslangen.
-
Kraan voor sloopwerkzaamheden
20 mei 202615:06Met de hulp van een kraan trekken we de loods uit elkaar. Dat is nodig om de laatste brandhaarden in de loods te kunnen blussen, zodat het vuur helemaal uit is.
De loods is helemaal verloren gegaan. Een aangrenzend kantoor staat nog wel overeind, maar heeft wel veel schade door het bluswater en de rook.
-
Verbrandingsresten
20 mei 202614:54In de directe omgeving van de brand zijn wat verbrandingsresten en deeltjes van zonnepanelen die op het dak van het pand lagen terecht gekomen. Deze resten hebben we tot ongeveer 200 meter in de richting van het naastgelegen tuincentrum gevonden.
Vind je verbrandingsresten op jouw terrein? Dan kun je deze opvegen en in de sorticontainer gooien. De deeltjes van de zonnepanelen kunnen scherp zijn, dus wees daar voorzichtig mee bij het opruimen. Meer informatie daarover staat in de veel gestelde vragen onderaan deze pagina.
-
Getroffen dieren
20 mei 202613:57In de loods waar de brand was uitgebroken waren kippen, duiven en cavia's aanwezig. Verder waren er fazanten en savannahkatten, die vrij in en uit de loods konden lopen. Het is op dit moment nog niet duidelijk hoeveel van deze dieren in de loods zijn achtergebleven.
Buiten de loods waren ook wallaby's (een kangoeroesoort), schaapjes, stokstaartjes, pony's en geiten. Deze dieren zijn voor zover mogelijk uit de rook gehaald. Een dierenambulance is aanwezig om waar nodig te helpen met de dieren. Er is op dit moment genoeg opvang voor de dieren geregeld.
-
NL-Alert ingetrokken
20 mei 202613:19De rook is inmiddels sterk afgenomen. Het advies dat in de eerder verzonden NL-Alert was gegeven is daarom niet meer nodig. Mensen die geen last meer hebben van de rook, kunnen de ramen en deuren weer openen en de ventilatie weer inschakelen.
Hiervoor wordt geen nieuwe NL-Alert verstuurd. Daarmee voorkomen we dat mensen schrikken van het geluid van het bericht, terwijl er geen gevaarlijke situatie door de brand meer is voor hen.
-
Blussen
20 mei 202612:46In Feanwalden is de brandweer nog steeds bezig met het blussen van de loods. Het dak is inmiddels ingestort en het pand kan alles verloren worden beschouwd.
De hoeveelheid rook is inmiddels flink afgenomen, maar er komt nog steeds rook vrij. Heb je last van de rook? Houd dan de ramen en deuren nog steeds gesloten en de ventilatie uitgeschakeld.
-
Aanwezige kinderen worden opgehaald
20 mei 202611:25In het park Sanjes Safari waren meerdere kinderen met begeleiders aanwezig. Zij zijn niet in gevaar geweest en worden op dit moment met bussen en ander vervoer opgehaald. Ook de kinderen en begeleiders in de naastgelegen kinderopvang zijn niet in gevaar en worden opgehaald.
-
Deel centrale as afgesloten
20 mei 202611:17Er is een NL-Alert verzonden om mensen te waarschuwen voor de rook die vrijkomt. De rook trekt onder andere over de centrale as. Deze weg is daarom afgesloten tussen Dokkum en de afslag De Westereen.
-
Brand in loods met dieren
20 mei 202611:11In Feanwalden staat een loods van Sanjes Zoo in brand. De brand is uitslaand. De brandweer bestrijdt de brand op dit moment van buitenaf. Het is niet veilig om het gebouw binnen te gaan en van daaruit de brand te bestrijden.
Er zijn geen mensen meer binnen. In de loods waren op het moment dat de brand uitbrak meerdere dieren. Een aantal is nog op tijd uit de loods gehaald. De dieren die nu nog binnen zijn, zijn helaas niet meer te redden. Het is nog niet duidelijk om wat voor en hoeveel dieren dit precies gaat.
-
Blijf uit de rook
20 mei 202610:53Bij de brand in Feanwâlden komt veel rook vrij. Blijf uit de rook. Rook is altijd schadelijk. Heb je last van de rook? Sluit ramen en deuren en schakel de mechanische ventilatie uit. Meer informatie vind je op Gevaar van rook inademen - blijf uit de rook!
-
Grote brand Feanwâlden
20 mei 202610:30We zijn gealarmeerd voor een brand aan De Sanjes in Feanwâlden. Er is opgeschaald naar grote brand. Meer informatie volgt. Ook de woordvoerder komt ter plaatse.
Locatie op kaart
Meer informatie
Wat kan ik doen?
Blijf uit de rook!
Rook is altijd ongezond. Blijf uit de rook! Heb je last van de rook? Sluit dan ramen en deuren en schakel als dat kan ventilatiesystemen uit. Meer informatie hierover kun je vinden op www.blijfuitderook.nl.
Veelgestelde vragen
NL-Alert
Wat is NL-Alert?
NL-Alert is het alarmmiddel van de overheid dat je waarschuwt en informeert over een noodsituatie of ramp bij jou in de buurt. Je ontvangt een NL-Alert bij levens- en gezondheidsbedreigende situaties. Voorbeelden zijn een grote brand, een terroristische aanslag of extreem noodweer.
Zie of krijg je een NL-Alert? Volg dan altijd de instructies op, informeer anderen en help de mensen om je heen. Zo weten ook zij wat ze moeten doen.
Hoe werkt NL-Alert?
Bij een noodsituatie zendt de overheid een tekstbericht naar mobiele telefoons en digitale borden in de directe omgeving. NL-Alert op je mobiele telefoon werkt op basis van cell broadcast. Dit is een techniek om tekstberichten uit te zenden via de zendmasten van alle providers. De werking hiervan is vergelijkbaar met een radiosignaal. Je ontvangt hierdoor NL-Alert óók op je mobiel als het netwerk overbelast is. NL-Alert is gratis en anoniem. Je naam en telefoonnummer zijn niet nodig en blijven dus onbekend.
Je krijgt alleen een NL-Alert als je in het betrokken gebied bent. Als een zendmast een NL-Alert verstuurt, dan controleert jouw telefoon of je ook echt in het betrokken gebied bent. Als dat zo is, dan krijg je het NL-Alert. Ben je niet in het betrokken gebied? Dan negeert je telefoon de melding en krijg je dus geen NL-Alert. De techniek die hiervoor wordt gebruikt heet geofencing. Heb je een oudere telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager)? Dan werkt deze techniek helaas niet. Je kunt dan wel gewoon NL-Alerts ontvangen, maar krijgt die soms ook als je níet in het betrokken gebied bent.
In het NL-Alert wordt geadviseerd om de ventilatie uit te zetten. Hoe doe ik dat?
Bij een grote brand met veel rook wordt via een NL-Alert vaak het advies gegeven om ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten. Meestal staat het ventilatiesysteem in de kelder, op zolder of in een technische ruimte. Je kunt het ventilatiesysteem uitschakelen door de stekker er uit te trekken.
Is er geen stekker? Schakel het ventilatiesysteem dan uit via de schakelaar op de groep in de meterkast die de mechanische ventilatie bedient. Zorg dat je weet welke groep het is, plak er bijvoorbeeld een sticker bij.
Waarom heb ik een NL-Alert ontvangen, terwijl het incident niet bij mij in de buurt was?
Hoewel een noodsituatie misschien niet direct in de buurt is, kan het wel gevolgen hebben op de plek waar jij je bevindt. Bijvoorbeeld doordat rook na een brand overwaait naar waar jij woont. Daarom ontvang je in sommige gevallen ook een NL-Alert als een noodsituatie niet bij jou in de buurt is, maar het wel belangrijk is om in actie te komen. Denk bij een brand met giftige rook bijvoorbeeld aan het sluiten van ramen en deuren en het uitzetten van mechanische ventilatie.
Ben je niet in een risicogebied en ontvang je toch een NL-Alert? Dan heb je waarschijnlijk een ouder type telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager). Deze telefoons kunnen niet controleren of jij in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Als je telefoon verbonden is met een zendmast die het NL-Alert verzendt, krijg je toch het bericht, ook als je niet in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Soms ben je zelfs ver uit de buurt van dat verzendgebied. Een telefoon kan namelijk lang verbonden blijven met een zendmast die ver weg staat, ook als er een zendmast dichter in de buurt is. Zolang de verbinding met een zendmast nog goed is, blijft die verbinding in stand en wordt niet overgeschakeld op een zendmast dichterbij. Daardoor kunnen oudere types telefoons soms ook op grote afstand van het incident een NL-Alert ontvangen.
Ik was in de buurt van het incident, maar ik heb geen NL-Alert ontvangen. Hoe kan dat?
Er kunnen meerdere redenen zijn waarom je het NL-Alert niet hebt ontvangen.
- Je gebruikte de vliegtuigmodus op je telefoon of je toestel stond uit.
- Je had tijdelijk geen bereik.
- Je bevond je niet in een risicogebied, ook al was je dichtbij het incident. De rook waaide bijvoorbeeld de andere kant op.
- Je hebt een ouder type telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager). Deze telefoons kunnen niet controleren of jij in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Als je telefoon verbonden is met een zendmast verder weg, die géén NL-Alert verzendt, krijg je het bericht niet. Een telefoon kan lang verbonden blijven met een zendmast die ver weg staat, ook als er een zendmast dichter in de buurt is. Zolang de verbinding met een zendmast nog goed is, blijft die verbinding in stand en wordt niet overgeschakeld op een zendmast dichterbij. In dat geval krijg je daardoor geen NL-Alert.
Opschaling
Wat betekent opschaling door de brandweer naar middelbrand of (zeer) grote brand?
Bij een brand heeft de brandweer vier opschalingsniveaus: kleine brand, middelbrand, grote brand en zeer grote brand.
Wanneer is een brand een middelbrand en wanneer een grote brand? De brandweer kijkt daarvoor niet alleen naar de hoeveelheid rook en vuur, maar ook naar wat er nodig is om de brand beheersbaar te maken. Staan er bijvoorbeeld veel gebouwen rondom het pand dat in brand staat? En om wat voor gebouwen gaat het dan? Met al die informatie bepaalt de brandweer om wat voor soort brand het gaat.
- Bij een kleine brand komt er één tankautospuit ter plaatse. Een tankautospuit is het basisvoertuig van de brandweer. Hierin zitten slangen, gereedschappen en water. In een tankautospuit zitten altijd één bevelvoerder en vijf manschappen.
- Bij een middelbrand komen er twee tankautospuiten ter plaatse. Ook komt er een Officier van Dienst.
- Bij een grote brand komen er drie tankautospuiten ter plaatse. En daarnaast een groot watertransport en een droneteam. Verder komt er een Officier van Dienst, een Hoofdofficier van Dienst, een Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS) en een woordvoerder.
- Bij een zeer grote brand komen er vier tankautospuiten ter plaatse. En daarnaast een groot watertransport en een droneteam. Verder komt er een Officier van Dienst, een Hoofdofficier van Dienst, een Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS) en een woordvoerder. Alles wat bij een zeer grote brand ter plaatse komt wordt een peloton genoemd.
- Is er nog meer nodig? Dan kan er een tweede peloton worden ingezet. Dat is een verdubbeling van al het materieel dat al ter plekke is om de brand te bestrijden.
Afhankelijk van het incident kan de brandweer bij elk incident specifieke voertuigen en specialisten inzetten, zoals...
- Een hoogwerker; die wordt ingezet als de brandweer er met de ladder van een tankautospuit niet bij kan. Bijvoorbeeld bij een schoorsteenbrand. De inzet van een hoogwerker heeft niks te maken met de grootte van een brand.
- Meetploegen, die meten of er gevaarlijke stoffen in een woonwijk terecht komen.
- Het droneteam, dat met drones een goed beeld van bovenaf kan geven.
- Voertuigen voor het bestrijden van natuurbranden.
- Ondersteunende ploegen die bijvoorbeeld nieuwe flessen ademlucht brengen. Of eten en drinken, als de brandweerploegen lang aan het werk zijn.
Brand
Hoe zet je de ventilatie in huis uit?
- Heb je een mechanisch ventilatiesysteem in huis? Die staat meestal in de kelder, op zolder of in een technische ruimte. Je kunt het ventilatiesysteem uitschakelen door de stekker er uit te trekken.
- Is er geen stekker bij het mechanische ventilatiesysteem? Schakel het ventilatiesysteem dan uit via de schakelaar op de groep in de meterkast die de mechanische ventilatie bedient. Zorg dat je weet welke groep het is, plak er bijvoorbeeld een sticker bij.
- Vergeet niet om ook roosters die je met de hand moet bedienen dicht te doen. Bijvoorbeeld roosters in de ramen.
Wat moet je doen met verbrandingsresten en roetdeeltjes in je tuin?
- Zichtbare brokstukken kun je met handschoenen oppakken en in de container gooien.
- Was zichtbare roetdeeltjes op auto’s, tuinmeubilair enzovoort er af met warm water en zeep.
- Gras kan worden gemaaid. Het gemaaide gras mag in de groene container.
- Controleer de plekken waar kinderen spelen en verwijder ook hier de brokstukken en roet.
Brand met zonnepanelen
Wat gebeurt er als zonnepanelen in brand staan?
- Zonnepanelen zijn meestal gemaakt van glasplaten, zonnecellen, kunststof en elektronica. Bij een brand gaat dit kapot. Materialen als glas en zonnecellen worden dan van elkaar gescheiden.
- De zonnecellen in zonnepanelen zijn erg dun en licht. Ze zijn ook bros, waardoor ze makkelijk breken. Omdat de zonnecelscherven zo dun en licht zijn, kunnen ze op grote afstand van de brand terechtkomen. Dit gebeurt vooral bij branden in grote gebouwen, omdat daar veel warmte bij vrijkomt. Die warmte stijgt op en de rook neemt allerlei deeltjes met zich mee, die daarna door de wind worden verspreid.
- De glasscherven van zonnepanelen zijn zwaarder dan de zonnecelscherven. Daardoor vallen glasscherven vooral dicht bij de brand op de grond en worden niet meegenomen door de rook.
Hoe kan het dat de zonnecelscherven zo ver worden verspreid?
- De zonnecellen in zonnepanelen zijn erg dun en licht. Ze zijn ook bros, waardoor ze makkelijk breken. Omdat de zonnecelscherven zo dun en licht zijn, kunnen ze op grote afstand van de brand terechtkomen. Dit gebeurt vooral bij branden in grote gebouwen, omdat daar veel warmte bij vrijkomt. Die warmte stijgt op en de rook neemt allerlei deeltjes met zich mee, die daarna door de wind worden verspreid.
- De glasscherven van zonnepanelen zijn zwaarder dan de zonnecelscherven. Daardoor vallen glasscherven vooral dicht bij de brand op de grond en worden niet meegenomen door de rook.
Hoe zien scherven van zonnepanelen er uit?
Er zijn twee soorten scherven: zonnecelscherven en glasscherven.
- Zonnecelscherven zijn dunne, (vaak) glanzende plaatjes. De scherven zijn heel licht: een scherf van 4 bij 5 centimeter weegt minder dan 1 gram. Een zonnecelscherf is overal even dun (dunner dan 1 mm).
- De glasscherven van zonnepanelen zijn dikker en zwaarder dan zonnecelscherven. De meest gebruikte glasplaten zijn 3 tot 4 mm dik. Je kunt meestal goed zien dat het glas is. Ze hebben scherpere randen dan zonnecelscherven. Glasscherven van zonnepanelen zijn alleen te vinden op de plek waar de brand was.
Zijn scherven van zonnepanelen gevaarlijk?
- De kans dat je jezelf verwondt aan de scherven van zonnepanelen is heel klein, want zonnecelscherven zijn bros en breken snel. Door de scherven zou je kleine snijwondjes of krassen kunnen krijgen. Als je de scherven per ongeluk opeet, kunnen je maag of darmen beschadigd raken. Dat is vooral een risico voor kleine kinderen die eerder geneigd zijn dingen in de mond stoppen. Of je krijgt de zonnecelscherven binnen, omdat ze op gewassen uit je moestuin terecht zijn gekomen. Als je de scherven breekt, is er een heel kleine kans dat er splinters in je ogen komen of dat je splinters inademt.
- Zonnecelscherven kunnen gevaarlijk zijn voor dieren. Grazende dieren kunnen de scherven inslikken. Daardoor kunnen ze gewond raken (bijvoorbeeld aan de maag).
Wie ruimt de zonnecelscherven en andere verbrandingsresten op?
- De eigenaar van de grond waarop de zonnecelscherven en andere verbrandingsresten liggen, is zelf verantwoordelijk voor het opruimen ervan, ook als het niet zijn schuld is dat er verbrandingsresten op zijn grond liggen. De bewoner van een woonhuis ruimt bijvoorbeeld zijn eigen tuin en oprit op, de gemeente maakt de gemeentegrond schoon, natuurgebieden worden door de beheerders daarvan opgeruimd en agrariërs en veehouders zijn verantwoordelijk voor het schoonmaken van hun akkers en weilanden.
- Heb je veel zonnecelscherven en verbrandingsresten op jouw grond liggen? En zijn het er zoveel dat je ze niet zelf kunt opruimen? Neem dan contact op met je verzekeraar om te overleggen hoe de scherven en verbrandingsresten het beste kunnen worden opgeruimd. Mogelijk heb je een verzekering die dekking biedt voor het opruimen.
- In de Omgevingswet is er op dit moment geen duidelijke regel die zegt dat de eigenaar van het gebouw waar brand was ook de kosten moet betalen van het opruimen van neergekomen zonnecelscherven. Op twee plekken staan algemene regels: de zogenoemde zorgplicht (Artikel 1.6) en de regels voor activiteiten die slecht kunnen zijn voor de leefomgeving (Artikel 1.7). Maar deze regels zijn alleen te gebruiken als het gaat om het plannen of toestaan van activiteiten – dus vooraf, voordat er iets gebeurt. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld in hun Omgevingsplan (via artikel 5.2 van het Bkl) regels zetten die bepalen hoe ver grote aantallen zonnepanelen van brandbaar materiaal af moeten liggen. Deze regels zijn dan bedoeld om problemen te voorkomen en passen binnen de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (Artikel 1.3). Regels over wat er ná een brand moet gebeuren, vallen buiten deze doelen en dus buiten de mogelijkheden van de wet.
Hoe ruim je scherven van zonnepanelen op?
- Je kunt de zonnecelscherven opvegen met een veger en blik of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen). Was je handen als je klaar bent met opruimen.
- De zonnecelscherven kun je bij het restafval gooien.
- Breek de scherven niet in kleinere stukken.
- Verwijder zonnecelscherven uit gras. Als je het gras daarna maait, kun je het afgemaaide gras in de container voor restafval gooien. Als je het gras wil gaan maaien om daarmee scherven te verwijderen, kun je het beste eerst de scherven zoveel mogelijk weghalen. Als je dat niet doet en meteen gaat maaien, kunnen de scherven versplinteren en kunnen er veel kleine splinters op de bodem blijven liggen. Het is daarom beter om eerst zoveel mogelijk scherven te verwijderen en daarna pas te gaan maaien.
- Ruim zonnecelscherven op plaatsen waar kinderen vaak spelen op. Laat kinderen er pas weer spelen nadat de scherven zijn opgeruimd.
Kan ik mijn hond uitlaten in gebieden waar zonnecelscherven liggen?
Ja, dat kan. Probeer wel te voorkomen dat je hond op scherven gaat staan of scherven opeet.