Meldingen

Brand Heideburen Heerenveen (GRIP 1)

Gesloten
06-08-2025
4:36
Heerenveen

Er is brand in een woning aan de Heideburen in Heerenveen. Er is opgeschaald naar 'grote brand'. 

Laatst bijgewerkt:

14:52
24-11-2025

Tijdlijn

  • Zonnecelscherven in de omgeving

    6 augustus 2025
    10:23

    We zijn bezig met sloopwerkzaamheden om zo alles goed te kunnen blussen. Bij de brand zijn ook zonnepanelen betrokken. Deze lagen op de schuur. In de omgeving zijn zonnecelscherven aangetroffen. 

    Deze scherven hebben scherpe randen. Je kunt de zonnecelscherven opvegen met een veger en blik of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen). Was je handen als je klaar bent met opruimen. De zonnecelscherven kun je bij het restafval gooien. Breek de scherven niet in kleinere stukken. Verwijder zonnecelscherven uit gras. Als je het gras daarna maait, kun je het afgemaaide gras in de container voor restafval gooien. Als je het gras wil gaan maaien om daarmee scherven te verwijderen, kun je het beste eerst de scherven zoveel mogelijk weghalen. Als je dat niet doet en meteen gaat maaien, kunnen de scherven versplinteren en kunnen er veel kleine splinters op de bodem blijven liggen. Het is daarom beter om eerst zoveel mogelijk scherven te verwijderen en daarna pas te gaan maaien. Ruim zonnecelscherven op plaatsen waar kinderen vaak spelen op. Laat kinderen er pas weer spelen nadat de scherven zijn opgeruimd.

    Er is geen asbest betrokken bij de brand. Er zijn ook geen mensen gewond geraakt.

    Stichting Salvage is ter plaatse om de betrokken bewoners te helpen bij de afhandeling van de schade. 

    De omliggende woningen worden gecontroleerd. Als deze veilig zijn kunnen de opgevangen bewoners weer terug naar huis.

    We zijn afgeschaald naar grip 0. Einde berichtgeving over dit incident.

  • Brand meester

    6 augustus 2025
    7:24

    De situatie is onder controle. Het sein 'brand meester' is dan ook gegeven. We zullen nog wel de komende uren bezig zijn met nablussen. Hierbij krijgen we de hulp van een kraan. 

  • Uitbreiding voorkomen

    6 augustus 2025
    6:48

    We zijn van alle zijden de brand aan het bestrijden. De brand kan niet meer overslaan naar de woningen. Er staan meerdere schuurtjes in brand. De bewoners van de omliggende woningen hebben allemaal tijdig hun woning kunnen verlaten. 

    Daarnaast zijn er in de wijk nog meer woningen ontruimd. Het gemeentehuis is open en bewoners worden hier opgevangen.

     

  • NL-Alert verzonden

    6 augustus 2025
    5:50

    We hebben een NL-Alert verzonden. Bij de brand aan de Heideburen in Heerenveen komt op dit moment veel rook en stoom vrij. Sluit ramen en deuren en zet ventilatie uit! Blijf uit de rook!

  • Opgeschaald naar GRIP 1

    6 augustus 2025
    5:39

    Op dit moment komt er door het blussen veel rook en stoom vrij. We hebben een NL-Alert uit gedaan en verschillende meetploegen doen metingen in de omgeving. Door de complexe bereikbaarheid en de rook en stoomvorming, hebben we opgeschaald naar GRIP 1. 

  • Inzet op woning achterzijde

    6 augustus 2025
    5:04

    De schuurbrand achter Heideburen straalt een woning in de Pastoriestraat aan. We zetten hier volop op in. 

  • Schuur in de brand

    6 augustus 2025
    4:47

    De eerste ploeg is ter plaatse. Achter een woning staat een schuur in de brand. Er is ook een hoogwerker en een groot watertransport onderweg. 

    Bij de brand kom veel rook vrij. Last van de rook? Blijf uit de rook! 

    De brand is tegen de binnenstad aan. Er is dichte bebouwing. We hebben opgeschaald naar zeer grote brand om genoeg materieel en brandweermensen ter plaatse te krijgen. 

  • Uitslaande brand

    6 augustus 2025
    4:39

    We zijn onderweg met drie ploegen. De brand is aan de achterzijde uitslaand. Onduidelijk of er nog mensen binnen zijn. De woordvoerder gaat ter plaatse. 

Locatie op kaart

map
Legenda
Locatie incident
Rookrichting
Opvanglocatie
Getroffen gebied
Wegafzettingen

Meer informatie

Wat kan ik doen?

Blijf uit de rook!

Rook is altijd ongezond. Blijf uit de rook! Heb je last van de rook? Sluit dan ramen en deuren en schakel als dat kan ventilatiesystemen uit. Meer informatie hierover kun je vinden op www.blijfuitderook.nl.

Geef hulpdiensten de ruimte

Om dit incident goed te kunnen bestrijden, zijn veel hulpdiensten nodig en komen er veel voertuigen. Geef hulpdiensten de ruimte om hun werk goed te kunnen doen. Kom niet naar het incident toe!

Veelgestelde vragen

NL-Alert

Wat is NL-Alert?

NL-Alert is het alarmmiddel van de overheid dat je waarschuwt en informeert over een noodsituatie of ramp bij jou in de buurt. Je ontvangt een NL-Alert bij levens- en gezondheidsbedreigende situaties. Voorbeelden zijn een grote brand, een terroristische aanslag of extreem noodweer.

Zie of krijg je een NL-Alert? Volg dan altijd de instructies op, informeer anderen en help de mensen om je heen. Zo weten ook zij wat ze moeten doen.

Hoe werkt NL-Alert?

Bij een noodsituatie zendt de overheid een tekstbericht naar mobiele telefoons en digitale borden in de directe omgeving. NL-Alert op je mobiele telefoon werkt op basis van cell broadcast. Dit is een techniek om tekstberichten uit te zenden via de zendmasten van alle providers. De werking hiervan is vergelijkbaar met een radiosignaal. Je ontvangt hierdoor NL-Alert óók op je mobiel als het netwerk overbelast is. NL-Alert is gratis en anoniem. Je naam en telefoonnummer zijn niet nodig en blijven dus onbekend.

Je krijgt alleen een NL-Alert als je in het betrokken gebied bent. Als een zendmast een NL-Alert verstuurt, dan controleert jouw telefoon of je ook echt in het betrokken gebied bent. Als dat zo is, dan krijg je het NL-Alert. Ben je niet in het betrokken gebied? Dan negeert je telefoon de melding en krijg je dus geen NL-Alert. De techniek die hiervoor wordt gebruikt heet geofencing. Heb je een oudere telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager)? Dan werkt deze techniek helaas niet. Je kunt dan wel gewoon NL-Alerts ontvangen, maar krijgt die soms ook als je níet in het betrokken gebied bent.

In het NL-Alert wordt geadviseerd om de ventilatie uit te zetten. Hoe doe ik dat?

Bij een grote brand met veel rook wordt via een NL-Alert vaak het advies gegeven om ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten. Meestal staat het ventilatiesysteem in de kelder, op zolder of in een technische ruimte. Je kunt het ventilatiesysteem uitschakelen door de stekker er uit te trekken.

Is er geen stekker? Schakel het ventilatiesysteem dan uit via de schakelaar op de groep in de meterkast die de mechanische ventilatie bedient. Zorg dat je weet welke groep het is, plak er bijvoorbeeld een sticker bij.

Waarom heb ik een NL-Alert ontvangen, terwijl het incident niet bij mij in de buurt was?

Hoewel een noodsituatie misschien niet direct in de buurt is, kan het wel gevolgen hebben op de plek waar jij je bevindt. Bijvoorbeeld doordat rook na een brand overwaait naar waar jij woont. Daarom ontvang je in sommige gevallen ook een NL-Alert als een noodsituatie niet bij jou in de buurt is, maar het wel belangrijk is om in actie te komen. Denk bij een brand met giftige rook bijvoorbeeld aan het sluiten van ramen en deuren en het uitzetten van mechanische ventilatie.

Ben je niet in een risicogebied en ontvang je toch een NL-Alert? Dan heb je waarschijnlijk een ouder type telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager). Deze telefoons kunnen niet controleren of jij in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Als je telefoon verbonden is met een zendmast die het NL-Alert verzendt, krijg je toch het bericht, ook als je niet in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Soms ben je zelfs ver uit de buurt van dat verzendgebied. Een telefoon kan namelijk lang verbonden blijven met een zendmast die ver weg staat, ook als er een zendmast dichter in de buurt is. Zolang de verbinding met een zendmast nog goed is, blijft die verbinding in stand en wordt niet overgeschakeld op een zendmast dichterbij. Daardoor kunnen oudere types telefoons soms ook op grote afstand van het incident een NL-Alert ontvangen.

Ik was in de buurt van het incident, maar ik heb geen NL-Alert ontvangen. Hoe kan dat?

Er kunnen meerdere redenen zijn waarom je het NL-Alert niet hebt ontvangen.

  • Je gebruikte de vliegtuigmodus op je telefoon of je toestel stond uit.
  • Je had tijdelijk geen bereik.
  • Je bevond je niet in een risicogebied, ook al was je dichtbij het incident. De rook waaide bijvoorbeeld de andere kant op. 
  • Je hebt een ouder type telefoon (Android 10 of lager, en iPhone 10S of lager). Deze telefoons kunnen niet controleren of jij in het verzendgebied van het NL-Alert bent. Als je telefoon verbonden is met een zendmast verder weg, die géén NL-Alert verzendt, krijg je het bericht niet. Een telefoon kan lang verbonden blijven met een zendmast die ver weg staat, ook als er een zendmast dichter in de buurt is. Zolang de verbinding met een zendmast nog goed is, blijft die verbinding in stand en wordt niet overgeschakeld op een zendmast dichterbij. In dat geval krijg je daardoor geen NL-Alert.
Waarom kreeg ik mijn NL-Alert later?

Er kunnen meerdere redenen zijn waarom je het NL-Alert bericht later hebt ontvangen.

  • Je gebruikte vliegtuigmodus op je telefoon of je toestel stond uit.
  • Je had tijdelijk geen bereik.
  • Je telefoon was verbonden met een Duitse of Belgische zendmast.
Ik kan niet 24 uur per dag mijn telefoon aan hebben staan. Hoe word ik geïnformeerd over een noodsituatie?

NL-Alert maakt deel uit van een pakket aan middelen dat de overheid kan inzetten bij een noodsituatie, zoals de sirene, regionale publieke omroepen (calamiteitenzenders), websites en sociale media van veiligheidsregio’s en gemeenten. In het geval van een noodsituatie kun je via deze middelen worden geïnformeerd.

Ook kun je op andere manieren op de hoogte worden gebracht, bijvoorbeeld via nieuwsmedia of andere mensen die NL-Alert hebben ontvangen. Om zoveel mogelijk mensen te bereiken, breidt NL-Alert uit naar aanvullende kanalen, zoals digitale reclameschermen en digitale vertrekborden van trein, bus, tram en metro.

Kan ik NL-Alert ontvangen als de mobiele telefoonnetwerken overbelast zijn of uitvallen?

Ja, NL-Alert op de mobiele telefoon werkt ook als het netwerk overbelast is. NL-Alert maakt namelijk gebruik van cell broadcast. Bij deze techniek worden tekstberichten via zendmasten voor mobiele telefonie naar mobiele telefoons verzonden. Een druk netwerk zorgt niet voor problemen. De tekstberichten wordt namelijk via een apart kanaal verstuurd en het verzenden is éénrichtingsverkeer, net als bij radio en gps. Het aantal ontvangers maakt daarbij geen verschil.

In Nederland zijn 3 aanbieders met een mobiel netwerk: KPN, Vodafone en T-Mobile. Als één van deze drie netwerken uitvalt, nemen de andere netwerken het verzenden van NL-Alert over. Je kunt dan nog steeds NL-Alerts ontvangen.

Is mijn telefoon al ingesteld voor NL-Alert?

Als je een mobiele telefoon koopt, mag je ervan uit gaan dat je daarop NL-Alert berichten ontvangt. Je hoeft hiervoor niets te doen. Met het landelijke NL-Alert controlebericht dat de overheid twee keer per jaar (1ste maandag in juni en december) verzendt, kun je checken of jouw mobiel goed is ingesteld. 

Meer weten? Kijk dan op de website van NL-Alert.

Hoe weet ik zeker dat ik een écht NL-Alert ontvang?

De meeste telefoons geven een herkenbare en doordringende sirenetoon en gaan trillen. Zowel de sirenetoon en de trilling worden tweemaal herhaald. Daarmee wordt meteen duidelijk dat iets anders aan de hand is dan een WhatsApp, SMS of emailbericht. Op het display zie je direct het NL-Alert staan. Het NL-Alert blijft staan totdat je het wegdrukt. Een SMS zie je meestal in de vorm van een icoon in je display, waar je op kan klikken om het bericht te lezen. Een ander duidelijk verschil tussen een SMS en NL-Alert is dat je op een NL-Alert niet kunt antwoorden. Op een SMS, WhatsApp of emailbericht wel.

Waar kan ik een NL-Alert terugvinden op mijn telefoon?

Heb je een NL-Alert ontvangen en is die van je startscherm verdwenen? Dan kun je het NL-Alert bericht weer terugvinden op je telefoon:

  • Op een Android telefoon kun je een NL-Alert terugvinden bij Instellingen - Veiligheid en Noodsituaties - Draadloze noodwaarschuwingen - Noodmeldingsgeschiedenis.
  • Op een iPhone kun je een NL-Alert teruglezen via het berichtencentrum. Veeg op het hoofdscherm van boven naar beneden, om het berichtencentrum te openen.
Waar kan ik terecht als ik vragen heb over NL-Alert?

Meer informatie over NL-Alert lees je op www.nl-alert.nl. Staat het antwoord op je vraag niet op de website? Neem dan contact op met ‘Informatie Rijksoverheid’ via www.rijksoverheid.nl/contact. Je kunt ook bellen naar 1400 op werkdagen van 8.00 uur tot 20.00 uur (lokaal tarief).

Opschaling

Wat betekent het als er wordt opgeschaald naar 'GRIP'?

Bij grote incidenten werken de hulpdiensten, zoals de brandweer, politie, geneeskundige zorg en gemeente, met elkaar samen om het incident zo goed mogelijk te bestrijden. Om die samenwerking goed te laten verlopen is de GRIP-structuur ontwikkeld. Daarin staat wanneer de crisisteams bij elkaar komen en hoe ze met elkaar samenwerken.

De brand moet bijvoorbeeld worden geblust, maar er moeten ook wegen worden afgezet. Er zijn gewonden die medische hulp nodig hebben. Voor de mensen die tijdelijk hun huis uit moeten is een opvanglocatie nodig. Er stroomt vies bluswater in de sloten of een kanaal. En er is een informatienummer nodig waar mensen met vragen naar toe kunnen bellen. Om dit soort dingen goed met elkaar te kunnen regelen, werken de hulpdiensten samen in de GRIP-structuur.

GRIP is de afkorting van ‘Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure’. 
Meer informatie over GRIP kun je vinden op de website van Veiligheidsregio Fryslân.

Wat betekent opschaling door de brandweer naar middelbrand of (zeer) grote brand?

Bij een brand heeft de brandweer vier opschalingsniveaus: kleine brand, middelbrand, grote brand en zeer grote brand. 

Wanneer is een brand een middelbrand en wanneer een grote brand? De brandweer kijkt daarvoor niet alleen naar de hoeveelheid rook en vuur, maar ook naar wat er nodig is om de brand beheersbaar te maken. Staan er bijvoorbeeld veel gebouwen rondom het pand dat in brand staat? En om wat voor gebouwen gaat het dan? Met al die informatie bepaalt de brandweer om wat voor soort brand het gaat. 

  • Bij een kleine brand komt er één tankautospuit ter plaatse. Een tankautospuit is het basisvoertuig van de brandweer. Hierin zitten slangen, gereedschappen en water. In een tankautospuit zitten altijd één bevelvoerder en vijf manschappen.
  • Bij een middelbrand komen er twee tankautospuiten ter plaatse. Ook komt er een Officier van Dienst. 
  • Bij een grote brand komen er drie tankautospuiten ter plaatse. En daarnaast een groot watertransport en een droneteam. Verder komt er een Officier van Dienst, een Hoofdofficier van Dienst, een Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS) en een woordvoerder.
  • Bij een zeer grote brand komen er vier tankautospuiten ter plaatse. En daarnaast een groot watertransport en een droneteam. Verder komt er een Officier van Dienst, een Hoofdofficier van Dienst, een Adviseur Gevaarlijke Stoffen (AGS) en een woordvoerder. Alles wat bij een zeer grote brand ter plaatse komt wordt een peloton genoemd.  
  • Is er nog meer nodig? Dan kan er een tweede peloton worden ingezet. Dat is een verdubbeling van al het materieel dat al ter plekke is om de brand te bestrijden. 

Afhankelijk van het incident kan de brandweer bij elk incident specifieke voertuigen en specialisten inzetten, zoals...

  • Een hoogwerker; die wordt ingezet als de brandweer er met de ladder van een tankautospuit niet bij kan. Bijvoorbeeld bij een schoorsteenbrand. De inzet van een hoogwerker heeft niks te maken met de grootte van een brand.
  • Meetploegen, die meten of er gevaarlijke stoffen in een woonwijk terecht komen.
  • Het droneteam, dat met drones een goed beeld van bovenaf kan geven.
  • Voertuigen voor het bestrijden van natuurbranden, ook wel CCFM’s genoemd. 
  • Ondersteunende ploegen die bijvoorbeeld nieuwe flessen ademlucht brengen. Of eten en drinken, als de brandweerploegen lang aan het werk zijn.
Wanneer wordt Stichting Salvage opgeroepen en wat doet Salvage?

Stichting Salvage helpt mensen die zijn getroffen door brand, blikseminslag, explosie, water, storm en/of een aanrijding. Dat doen zij namens alle brandverzekeraars in Nederland. Salvage is er binnen een uur, nadat zij door de brandweer zijn opgeroepen.

De coördinator van Salvage heeft aandacht voor de mensen die getroffen zijn en het leed dat hen is overkomen. Hij/zij neemt acties om te zorgen dat de schade niet verergert en geeft adviezen aan alle betrokkenen. Als mensen niet in hun huis kunnen blijven, dan zoekt de coördinator van Salvage samen met de bewoners naar een oplossing.

Als de situatie stabiel is, informeert de Salvagecoördinator de verzekeringsmaatschappijen over wat Salvage heeft gedaan. Voor de afhandeling van de schade door de verzekeringsmaatschappij blijft het nodig dat mensen die zijn getroffen door een incident de schade zelf melden bij hun verzekeraar. De melding van Salvage is alleen een bericht om verzekeraars te laten weten wat Salvage voor hun klant heeft gedaan.

Meer informatie kun je vinden op de website van Stichting Salvage.

Brand

Hoe zet je de ventilatie in huis uit?
  • Heb je een mechanisch ventilatiesysteem in huis? Die staat meestal in de kelder, op zolder of in een technische ruimte. Je kunt het ventilatiesysteem uitschakelen door de stekker er uit te trekken. 
  • Is er geen stekker bij het mechanische ventilatiesysteem? Schakel het ventilatiesysteem dan uit via de schakelaar op de groep in de meterkast die de mechanische ventilatie bedient. Zorg dat je weet welke groep het is, plak er bijvoorbeeld een sticker bij.
  • Vergeet niet om ook roosters die je met de hand moet bedienen dicht te doen. Bijvoorbeeld roosters in de ramen. 
Wat moet je doen als je rook hebt ingeademd?

Zorg ervoor dat je niet meer in de rook staat. Meestal gaan de klachten dan vanzelf over.

Gaan de klachten niet over, of maak je je zorgen? Vraag dan om hulp van het ambulancepersoneel dat bij de brand is.

Als alle hulpverleners al weer weg zijn en je hebt nog steeds klachten, neem dan contact op met je huisarts. 

Wat betekent 'Brand meester'?

Wanneer de brandweer het sein 'brand meester' geeft, betekent dit dat de brand niet verder kan uitbreiden. De brandweer kan de brand onder controle houden. Het vuur kan dan niet meer overslaan naar andere gebouwen. De brand hoeft bij 'brand meester' dus nog niet helemaal uit te zijn.

Wat is een natuurbrandbestrijdingsvoertuig (CCFM)?

Brandweer Fryslân heeft zes natuurbrandbestrijdingsvoertuigen, ook wel de CCFM’s genoemd. CCFM is een afkorting voor 'Camion Citerne Feux de Forêt Moyen'.

Deze voertuigen zijn speciaal gemaakt voor het bestrijden van natuurbranden. Elk voertuig heeft een bluswatertank met 3500 liter water. Een tweede watertank met 500 liter kan de cabine en de banden nathouden voor als het voertuig ingesloten raakt door de brand. 

Er staat een natuurbestrijdingsvoertuig op Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog, in Oosterwolde en Ureterp. Halverwege 2025 krijgen ook de posten in Beetsterzwaag en Jubbega zo’n voertuig. 

Wat betekent het als de brandweer 'groot watertransport' inzet?

Om te zorgen voor genoeg bluswater kan de brandweer het 'groot watertransport' inzetten. Daarmee kan de brandweer water halen tot een afstand van zo’n anderhalve kilometer van de brand. Het watertransportsysteem wordt ingezet op plaatsen waar weinig bluswater is of wanneer er in korte tijd veel water nodig is. Het systeem bestaat uit een grote dompelpomp en 1,5 kilometer slang: daarmee kan tot 8000 liter water per minuut worden aangevoerd.

Als het watertransportsysteem wordt ingezet, liggen er vaak veel slangen over de wegen. Daardoor kunnen er vaak geen auto's en ander verkeer meer langs en worden deze wegen afgesloten voor het verkeer.

Waarom loopt brandweerpersoneel wel in de rook?

Brandweerpersoneel doet dit om de brand beter te kunnen bestrijden of om eventuele slachtoffers te redden/evacueren. Zij gebruiken daarbij adembescherming. Andere hulpverleners en brandweerpersoneel zonder adembescherming worden gewaarschuwd zoveel mogelijk uit de rook te blijven.

Waarom doet de brandweer metingen?

Rook is altijd gevaarlijk: in rook zitten allemaal stoffen die slecht zijn voor je gezondheid. Soms kun je aan de lucht niet zien dat er gevaarlijke stoffen zijn. De brandweer kan dat wel meten. De brandweer kan verhoogde concentraties meten van een aantal gevaarlijke stoffen, zoals zoutzuur (HCl), nitreuze dampen (NOx), zwaveldioxide en CO.

Na een brand in een huis meet de brandweer vaak eerst of er nog koolstofmonoxide (CO) in het huis is. Als er nog teveel CO in een huis is, kunnen de bewoners nog niet weer veilig naar huis. 

De brandweer doet ook vaak metingen in bijvoorbeeld een woonwijk. Als daar teveel gevaarlijke stoffen worden gemeten, dan kunnen de bewoners het advies te krijgen om binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. Soms moeten alle bewoners hun huizen uit. 

 

Wat betekent het als er geen gevaarlijke stoffen zijn gemeten?

De meetapparatuur heeft dan geen verhoogde concentraties van bepaalde stoffen opgevangen. Dat kan komen omdat die stoffen niet in de lucht zaten. Of omdat er maar zo'n klein beetje van die stof in de lucht zat, dat de meetapparatuur dat niet kon meten. 

Als er niks wordt gemeten, betekent dat niet dat je dus ook geen gezondheidsklachten kunt hebben door de brand. Rook is altijd gevaarlijk. Blijf dus uit de rook. Heb je last van de rook? Sluit dan de ramen en deuren en schakel de ventilatie uit. 

Hoe krijg je een brandgeur uit je huis?

Als de hulpdiensten aangeven dat ramen en deuren weer open kunnen, ventileer dan je huis zo goed mogelijk: 

  • Zet de ramen en deuren open en schakel het ventilatiesysteem weer in. 
  • Was gordijnen en kleding die naar brand ruiken. 
Wat moet je doen met verbrandingsresten en roetdeeltjes in je tuin?
  • Zichtbare brokstukken kun je met handschoenen oppakken en in de container gooien.
  • Was zichtbare roetdeeltjes op auto’s, tuinmeubilair enzovoort er af met warm water en zeep.
  • Gras kan worden gemaaid. Het gemaaide gras mag in de groene container. 
  • Controleer de plekken waar kinderen spelen en verwijder ook hier de brokstukken en roet.
Kun je groente en fruit uit je tuin nog eten?

Eet geen groenten en fruit met zichtbare roetdeeltjes er op.

Schil, pel en/of was uit voorzorg groenten en fruit die niet zichtbaar vies zijn.

Groenten en fruit in kassen waarvan de ramen dicht stonden kun je gewoon opeten.

Brand met zonnepanelen

Wat gebeurt er als zonnepanelen in brand staan?
  • Zonnepanelen zijn meestal gemaakt van glasplaten, zonnecellen, kunststof en elektronica. Bij een brand gaat dit kapot. Materialen als glas en zonnecellen worden dan van elkaar gescheiden.
  • De zonnecellen in zonnepanelen zijn erg dun en licht. Ze zijn ook bros, waardoor ze makkelijk breken. Omdat de zonnecelscherven zo dun en licht zijn, kunnen ze op grote afstand van de brand terechtkomen. Dit gebeurt vooral bij branden in grote gebouwen, omdat daar veel warmte bij vrijkomt. Die warmte stijgt op en de rook neemt allerlei deeltjes met zich mee, die daarna door de wind worden verspreid.
  • De glasscherven van zonnepanelen zijn zwaarder dan de zonnecelscherven. Daardoor vallen glasscherven vooral dicht bij de brand op de grond en worden niet meegenomen door de rook.
Hoe kan het dat de zonnecelscherven zo ver worden verspreid?
  • De zonnecellen in zonnepanelen zijn erg dun en licht. Ze zijn ook bros, waardoor ze makkelijk breken. Omdat de zonnecelscherven zo dun en licht zijn, kunnen ze op grote afstand van de brand terechtkomen. Dit gebeurt vooral bij branden in grote gebouwen, omdat daar veel warmte bij vrijkomt. Die warmte stijgt op en de rook neemt allerlei deeltjes met zich mee, die daarna door de wind worden verspreid.
  • De glasscherven van zonnepanelen zijn zwaarder dan de zonnecelscherven. Daardoor vallen glasscherven vooral dicht bij de brand op de grond en worden niet meegenomen door de rook.
Hoe zien scherven van zonnepanelen er uit?

Er zijn twee soorten scherven: zonnecelscherven en glasscherven. 

  • Zonnecelscherven zijn dunne, (vaak) glanzende plaatjes. De scherven zijn heel licht: een scherf van 4 bij 5 centimeter weegt minder dan 1 gram. Een zonnecelscherf is overal even dun (dunner dan 1 mm).
  • De glasscherven van zonnepanelen zijn dikker en zwaarder dan zonnecelscherven. De meest gebruikte glasplaten zijn 3 tot 4 mm dik. Je kunt meestal goed zien dat het glas is. Ze hebben scherpere randen dan zonnecelscherven. Glasscherven van zonnepanelen zijn alleen te vinden op de plek waar de brand was. 
Zijn scherven van zonnepanelen gevaarlijk?
  • De kans dat je jezelf verwondt aan de scherven van zonnepanelen is heel klein, want zonnecelscherven zijn bros en breken snel. Door de scherven zou je kleine snijwondjes of krassen kunnen krijgen. Als je de scherven per ongeluk opeet, kunnen je maag of darmen beschadigd raken. Dat is vooral een risico voor kleine kinderen die eerder geneigd zijn dingen in de mond stoppen. Of je krijgt de zonnecelscherven binnen, omdat ze op gewassen uit je moestuin terecht zijn gekomen. Als je de scherven breekt, is er een heel kleine kans dat er splinters in je ogen komen of dat je splinters inademt.
  • Zonnecelscherven kunnen gevaarlijk zijn voor dieren. Grazende dieren kunnen de scherven inslikken. Daardoor kunnen ze gewond raken (bijvoorbeeld aan de maag).
Wie ruimt de zonnecelscherven en andere verbrandingsresten op?
  • De eigenaar van de grond waarop de zonnecelscherven en andere verbrandingsresten liggen, is zelf verantwoordelijk voor het opruimen ervan, ook als het niet zijn schuld is dat er verbrandingsresten op zijn grond liggen. De bewoner van een woonhuis ruimt bijvoorbeeld zijn eigen tuin en oprit op, de gemeente maakt de gemeentegrond schoon, natuurgebieden worden door de beheerders daarvan opgeruimd en agrariërs en veehouders zijn verantwoordelijk voor het schoonmaken van hun akkers en weilanden.
  • Heb je veel zonnecelscherven en verbrandingsresten op jouw grond liggen? En zijn het er zoveel dat je ze niet zelf kunt opruimen? Neem dan contact op met je verzekeraar om te overleggen hoe de scherven en verbrandingsresten het beste kunnen worden opgeruimd. Mogelijk heb je een verzekering die dekking biedt voor het opruimen.
  • In de Omgevingswet is er op dit moment geen duidelijke regel die zegt dat de eigenaar van het gebouw waar brand was ook de kosten moet betalen van het opruimen van neergekomen zonnecelscherven. Op twee plekken staan algemene regels: de zogenoemde zorgplicht (Artikel 1.6) en de regels voor activiteiten die slecht kunnen zijn voor de leefomgeving (Artikel 1.7). Maar deze regels zijn alleen te gebruiken als het gaat om het plannen of toestaan van activiteiten – dus vooraf, voordat er iets gebeurt. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld in hun Omgevingsplan (via artikel 5.2 van het Bkl) regels zetten die bepalen hoe ver grote aantallen zonnepanelen van brandbaar materiaal af moeten liggen. Deze regels zijn dan bedoeld om problemen te voorkomen en passen binnen de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (Artikel 1.3). Regels over wat er ná een brand moet gebeuren, vallen buiten deze doelen en dus buiten de mogelijkheden van de wet. 
Hoe ruim je scherven van zonnepanelen op?
  • Je kunt de zonnecelscherven opvegen met een veger en blik of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen). Was je handen als je klaar bent met opruimen.
  • De zonnecelscherven kun je bij het restafval gooien.
  • Breek de scherven niet in kleinere stukken.
  • Verwijder zonnecelscherven uit gras. Als je het gras daarna maait, kun je het afgemaaide gras in de container voor restafval gooien. Als je het gras wil gaan maaien om daarmee scherven te verwijderen, kun je het beste eerst de scherven zoveel mogelijk weghalen. Als je dat niet doet en meteen gaat maaien, kunnen de scherven versplinteren en kunnen er veel kleine splinters op de bodem blijven liggen. Het is daarom beter om eerst zoveel mogelijk scherven te verwijderen en daarna pas te gaan maaien.
  • Ruim zonnecelscherven op plaatsen waar kinderen vaak spelen op. Laat kinderen er pas weer spelen nadat de scherven zijn opgeruimd.
Kun je groente en fruit uit de (moes)tuin nog eten?

Kijk goed of er zonnecelscherven of roetdeeltjes op of in de groente en het fruit zitten.

  • Zijn die er? Haal de grote scherven dan weg en was daarna de groente en het fruit extra goed voor je het opeet.
  • Let extra goed op bij bladgroenten zoals sla, boerenkool of spinazie. Kleine scherven kunnen hierin diep wegzakken.
Ik ben agrariër en op mijn land liggen zonnecelscherven, wat moet ik doen?

Veehouderij

  • Haal het vee naar binnen. De scherven kunnen schadelijk zijn voor de dieren als ze deze opeten. Herkauwers zoals koeien en schapen lopen een extra groot risico.
  • Op basis van de huidige inzichten is gras dat zonnecelscherven bevat niet geschikt als veevoer.
  • Kun je niet alle scherven uit het gras halen? Maai het gras dan en voer het af naar een erkende afvalverwerker.
  • Controleer ingekuild diervoer op scherven.

Glas- en tuinbouw

  • Zonnecelscherven kunnen een verstopping in waterbassins veroorzaken. Dit kan worden voorkomen door het plaatsen van roosters of filters.

Akkerbouw

  • Als zonnecelscherven in gewassen zijn terechtgekomen, moet je ervoor zorgen dat deze scherven niet in de voedselketen terechtkomen. Mogelijk moet je de gewassen (laten) vernietigen als scherven niet verwijderd kunnen worden. Bij vragen over voedselveiligheid kun je contact opnemen met de NVWA.

Algemeen

  • Je kunt de zonnecelscherven opvegen met een veger en blik of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen). Was je handen als je klaar bent met opruimen.
  • Liggen er zoveel verbrandingsresten en scherven op je terrein dat je ze niet zelf kunt opruimen? Neem dan contact op met je verzekeraar om te overleggen hoe de verbrandingsresten het beste kunnen worden opgeruimd.
  • Heb je schade? Meld dat bij je eigen verzekeraar.
Kun je helpen bij het opruimen in weilanden en op akkers?

Soms ontstaan er spontaan initiatieven van inwoners om te helpen met het opruimen van deeltjes van zonnepanelen die op het land van boeren liggen. We begrijpen dat mensen willen helpen en dat wordt erg gewaardeerd! Maar ga niet zomaar opruimen op een weiland of akker. Overleg altijd eerst met de eigenaar van de grond. 

Er liggen zonnecelscherven en verbrandingsresten op gemeenschappelijke ruimtes zoals sportvelden, schoolpleinen of speeltuinen: mag je die ook zelf opruimen?

De eigenaar van deze terreinen moet ervoor zorgen dat alle scherven en verbrandingsresten worden opgeruimd. Als die eigenaar een groot gebied moet opruimen, duurt het soms wat langer voordat alles weer schoon is. Je mag terreinen zoals sportvelden, schoolpleinen en speeltuinen ook zelf opruimen. Met een aantal vrijwilligers kan zo’n karwei sneller klaar zijn. Het is handig dat je, voordat je begint met opruimen, eerst contact opneemt met de eigenaar van de grond. Op deze manier voorkom je dubbel werk, en kun je mogelijkerwijs aansluiten bij een gecoördineerde aanpak.

Kan ik mijn hond uitlaten in gebieden waar zonnecelscherven liggen?

Ja, dat kan. Probeer wel te voorkomen dat je hond op scherven gaat staan of scherven opeet.